fa کنش جمعی؛ نقطه اتصال تفکر نهادگرا و نگرش برنامه‌ریزی ارتباطی پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;نهاد، کُنش جمعی برای کنترل، آزادسازی، بسط و گسترش کُنش فردی است؛ به‌طوری‌که هویت انسان‌ها از طریق مشارکت در نهاد به‌رسمیت شناخته می‌شود. برنامه‌ریزی در چارچوب تفکر نهادگرا، به عرصه‌ای فراتر از دوگانگی‌های بین بخش عمومی و خصوصی حرکت کرده و از فعالیتی فردی (یا بین‌فردی) تبدیل به جنبه‌ای از حکمرانی می‌شود. کُنش ارتباطی، کُنش جمعی افرادی است که برای دست‌یابی به تفاهم، از طریق امکان هماهنگی برنامه‌های عمل فردی، هماهنگ شده باشد. برنامه‌ریزی ارتباطی، ضمن رد برنامه‌ریزی بالا‌به‌پایین، ضرورت حضور تمام کُنشگران را در فرآیند برنامه‌ریزی خاطرنشان می‌سازد و اعتقاد دارد که فرآیندهای ارتباطی می‌توانند منجر به ایجاد اتفاق‌نظر در مورد موضوعات اجتماعی و ترغیب اراده سیاسی برای تغییر شوند. تحلیل چارچوب دو نگرش نشان می‌دهد که با وجود این‌که شکل‌گیری تفکر نهادگرا و برنامه‌ریزی ارتباطی در بسترهای زمانی و مکانی مختلف و مبتنی‌بر مکاتب فکری متفاوت بوده است، این دو دیدگاه دارای هم‌پوشانی و نقاطی مشترک هستند؛ به‌طوری‌که ضمن تأکید بر ارتباط در برنامه‌ریزی، کُنش جمعی را به عنوان پایه تصمیم‌گیری در رویارویی با منافع متضاد معرفی می‌کنند. این مقاله، با بررسی و تحلیل منابع موجود، نقاط اتصال این دو نگرش را با تأکید بر نقش و جایگاه کُنش جمعی معرفی می‌نماید.</p> <p dir="RTL"></p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;Institution is the collective action in control, liberation, and&nbsp;expansion of individual action; so that individuals are identified and realized through their participation in institutions. In the institutionalist perspective, the question of planning goes beyond the dichotomy of public-private sectors, and is transmuted from being an individual or interpersonal activity to an aspect of governance. Communicative action is the collective actions of the agents involved, that is coordinated through acts aiming to reach understanding and unanimity; hence, participants pursue their individual goals under the condition that they can harmonise their plans of action. Communicative planning approach is opposed to the imposition of top-down planning, and gives emphasis to the inclusion of all actors in the process of planning. This approach notices that communicative processes can help create consensus on critical social issues and foster the political will to bring about change. Exploring the content of the two mentioned approaches (institutionalism and communicative planning) indicates that despite the differences between these two schools of thought, both have distinct similarities; as they introduce &lsquo;collective action&rsquo; as the basis for decision-making facing contradictory interests. This paper reviews and investigates the pertaining literature, and identifies the junctures of these approaches, with the emphasis on the role and position of collective action.</p> کُنش جمعی, نظریه کُنش ارتباطی, ژرف‌نگری, مذاکره, ایجاد اتفاق‌نظر Collective Action, Communicative Action Theory, Deliberation, Negotiation, Consensus Building. 15 45 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1135-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Motavesseli محمود متوسلی motavaselim@yahoo.com 10031947532846005050 10031947532846005050 No University of Tehran دانشگاه تهران Kaveh Hajialiakbari کاوه حاجی علی اکبری kaveh_haa@yahoo.com 10031947532846005051 10031947532846005051 Yes Shahid Beheshti University, Tehran دانشگاه شهید بهشتی