fa بررسی تاثیر تراکم صنعتی بر تراکم آلودگی: رهیافت اقتصادسنجی فضایی اقتصاد انرژی، محیط زیست و منابع طبیعی Energy Economics, Environment and Natural Resources پژوهشي Research <h1 style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span dir="RTL" lang="FA"><span b="" nazanin="">توسعه صنعت از یک طرف به افزایش رشد اقتصادی منجر می‌شود و از طرف دیگر به دلیل ضرایب آلایندگی بالاتر باعث کاهش کیفیت محیط</span></span><span lang="FA"><span calibri="">&lrm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span b="" nazanin="">زیست می‌شود. پس ایجاد ساختاری بهینه از صنعت برای کاهش اثرات جانبی منفی از اهمیت بالایی برخوردار است. بر اساس این، پژوهش حاضر با استفاده از شواهد آماری کشورهای منتخب منا برای دوره زمانی 2017-2010 و کاربست رهیافت اقتصادسنجی فضایی به بررسی اثر تراکم صنعتی بر تراکم آلودگی با شاخص آنتروپی می پردازد. نتایج حاصل نشان می‌دهد که نوعی اثرات فضایی انتشار آلاینده‌ها در میان کشورهای مورد بررسی وجود دارد. همچنین، تراکم صنعت به دلیل امکان بهره‌برداری از مزایای سرریز دانش و فناوری، و تطابق بین مهارت با مشاغل، باعث کاهش تراکم آلاینده‌ها می‌شود. علاوه بر این، شدت مصرف انرژی باعث افزایش در تراکم آلودگی می‌شود. منحنی کوزنتس نیز در رابطه بین تولید ناخالص داخلی و تراکم آلودگی مبنی بر رابطه غیرخطی بین دو متغیر تایید شده است. در نهایت، باز بودن اقتصاد در کشورهای همجوار به واسطه اثرات سرریز فضایی به کاهش تراکم آلودگی منجر می‌شود.</span></span></span></span></span> <span dir="LTR"></span></h1> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" times="">On the one hand, the development of industry increases economic growth and on the other hand, due to higher pollution coefficients, it reduces the quality of the environment. Therefore, creating an optimal structure of the industry to reduce the negative externalities is very importance. Accordingly, the study by using the statistical evidence of MENA selected countries over 2010-2017 and applying spatial econometrics approach investigates the effect of industrial agglomeration on entropy index as pollution agglomeration.&nbsp; The results show that there are spatial effects of pollutant emissions among the studied countries, Also, the agglomeration of the industry reduces the agglomeration of pollutants due to advantage of spillover effect of knowledge and technology and matching skills with jobs. In addition, the intensity of energy consumption increases the agglomeration of pollution. The Kuznets curve in the relationship between GDP and pollution agglomeration is confirmed by the nonlinear relationship between the two variables. Ultimately, the openness of the economy in neighboring countries due to the effects of spatial spillover leads to a reduction in pollution agglomeration.</span></span></span></span></div> تراکم آلودگی, تراکم صنعتی, آنتروپی بهبودیافته, رهیافت اقتصادسنجی فضایی, کشورهای منا. Industrial Agglomeration, Pollution Agglomeration, Improved Entropy, Spatial Econometric Approach, MENA Countries. 155 176 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1879-1&slc_lang=fa&sid=1 Sakineh Eslami Giski سکینه اسلامی گیسکی sa.eslamigiski@mail.um.ac.ir 10031947532846009463 10031947532846009463 No Faculty of Administrative and Economic Sciences, Ferdowsi University of Mashhad دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران. Mostafa Salimifar مصطفی سلیمی فر mostafa@um.ac.ir 10031947532846009464 10031947532846009464 Yes Faculty of Administrative and Economic Sciences Ferdowsi University of Mashhad دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران Ahmad Esifi احمد سیفی spring05@um.ac.ir 10031947532846009465 10031947532846009465 No Faculty of Administrative and Economic Sciences Ferdowsi University of Mashhad دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.