fa ارزیابی توانمندی مدل‌های تک عاملی و چندعاملی در پیش‌بینی بازده سهام شرکت‌های بورس اوراق بهادار پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="text-align: justify;">بررسی رابطه میان ریسک و بازده و شناسایی عوامل تأثیرگذار بر بازده، موضوعی است که همواره مورد توجه پژوهشگران حوزه مالی بوده است. شارپ (۱۹۶۳م.) و لینتر (۱۹۶۵م.) از طریق مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای بیان نمودند که بازده کل بازار، تنها عامل مؤثر بر بازده اوراق بهادار است. چن، رول و راس (۱۹۸۶م.) بیان کردند که عوامل زیادی به‌ غیر از بِتا و عوامل شرکتی بر بازده اوراق بهادار مؤثر هستند. این پژوهش، رابطه توانمندی مدل‌های تک‌عاملی و چندعاملی را در پیش‌بینی بازده سهام شرکت ها از طریق آزمون CAPM و مدل چندعاملی در قلمرو زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۲ مورد بررسی قرار داده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که مدل تک عاملی، ۱۷ درصد و مدل چندعاملی، ۶۱ درصد از تغییرات بازده سهام را پیش‌بینی می‌کنند و متغیرهای قیمت نفت، نرخ سود بلندمدت بانکی، نرخ تورم و تولید ناخالص داخلی در پیش‌بینی بازده سهام نقشی ندارند.</span></div> <p style="text-align: justify;">Investigating the relationship between risk and return and determining the effective factors on the return have always been an interesting subject for finance researchers. By using a capital asset pricing model (CAPM), Sharp (1963) and Linter (1965) investigated that the whole market return is the only effective factor on stocks returns. Chen, Roll and Ross (1986) mentioned that there are indeed many factors affecting the stocks return, other than Beta and the firms&#39; factors.&nbsp;<br> In this research, we investigate the capability of uni-factor and multi-factor models for predicting the stocks registered in Tehran Stock Exchange for the period 2002 to 2013. The results show that the uni-factor explains only %17 of the stock market variations, whereas the multi-factor models explains %61 of it. Additionally, it is shown that the variable oil price, long run bank interest rate, inflation rate and GDP are not significant factors in predicting the stock price.</p> بازده سهام, مدل تک عاملی, مدل چندعاملی, ریسک سیستماتیک, ریسک غیرسیستماتیک. Return Stock, Uni-factor Model, Multi-factor Models, Systematic Risk, Unsystematic Risk 49 66 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1129-1&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Reza Jalali Naini احمدرضا جلالی نائینی a.jalali@imps.ac.ir 10031947532846007491 10031947532846007491 No Institute for Management and Planning Studies (IMPS) مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی Amir Afshin Fattahi امیر افشین فتاحی a.fattahi@imps.ac.ir 10031947532846007492 10031947532846007492 Yes Institute for Management and Planning Studies (IMPS) مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی Saeedeh Pakdel Bonab سعیده پاکدل بناب saeedehpakdel@yahoo.com 10031947532846007493 10031947532846007493 No Institute for Management and Planning Studies (IMPS) مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی