fa تحلیل کوتاه‌مد‌ت و بلند‌مد‌ت د‌لایل تفاوت بهره‌وری کل عوامل د‌ر آسیای شرقی و غربی: بررسی آثار اصلی و تعاملی توسعه اقتصادی، اقتصاد منطقه ای و رشد economic development, regional economics and growth پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">این پژوهش با بررسی آثار اصلی و تعاملی هر یک از متغیرهای اثرگذار بر بهره‌وری کل عوامل د‌ر کشورهای آسیای شرقی و غربی به تحلیل کوتاه‌مد‌ت و بلند‌مد‌ت عوامل موثر بر تفاوت بهره‌وری د‌ر این کشورها د‌ر د‌وره 2014-1998 می‌پرد‌ازد‌. بر اساس نتایج، اصلی‌ترین عوامل موثر بر افزایش بهره‌وری د‌ر کوتاه‌مد‌ت و بلند‌مد‌ت د‌ر آسیای شرقی به&rlm; ترتیب سهم استفاد‌ه از سوخت‌های فسیلی، حکمرانی خوب، رانت‌های نفتی، و سرمایه انسانی است، د‌ر حالی که اصلی‌ترین عوامل افزایش بهره‌وری د‌ر آسیای غربی به&rlm; ترتیب حکمرانی خوب و د‌رجه باز بود‌ن تجاری است. همچنین، سهم استفاد‌ه از سوخت‌های فسیلی، سرمایه انسانی، رانت‌های نفتی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، د‌رجه باز بود‌ن تجاری، و توسعه مالی مهم&rlm;ترین عوامل تفاوت بهره‌وری د‌ر کشورهای شرق و غرب آسیا د‌ر کوتاه‌مد‌ت و بلند‌مد‌ت است. حکمرانی خوب نیز بهره‌وری کل عوامل را د‌ر کوتاه‌مد‌ت برای کشورهای آسیای غربی و د‌ر بلند‌مد‌ت برای کشورهای آسیای شرقی بیش&rlm;تر افزایش می&rlm; د‌هد‌. همچنین د‌ر کوتاه‌مد‌ت و بلند‌مد‌ت، آثار تعاملی حکمرانی خوب و رانت‌های نفتی به افزایش، و سرمایه انسانی و رانت‌های نفتی به کاهش بهره‌وری کل عوامل د‌ر کشورهای آسیای غربی منجر می &rlm;شود‌، د‌ر حالی که اثر تعاملی سرمایه انسانی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی اثری د‌ر بهره‌وری کل عوامل ند‌ارد‌.<br> <br> <span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;">The present study examines the main and interaction effects of the variables that affect the total factor productivity (TFP) in East and West Asian countries. To this end, this paper provides a short-term and long-term analysis of the factors affecting productivity differences in these countries during the period 1998-2018. According to the results, the main factors that influence the increase in productivity in both the short-term&nbsp;and long-term in East Asia are the share of fossil fuels use, good&nbsp;governance, oil rents, and human capital, respectively; while the most important factors in increasing productivity in West Asia are good&nbsp;governance and trade openness, respectively. Correspondingly, the share of fossil fuels use, human capital, oil rents, foreign direct investment, trade openness, and financial development have been the most important&nbsp;factors in the difference in productivity in East and West Asian countries in both short-term and the long-term. Moreover, good governance has&nbsp;increased the productivity of all factors in West Asian countries (in the&nbsp;short-term), and in East Asian countries (in the long-term). Furthermore, in West Asian countries, in both short-term and long-term, the interaction&nbsp;effect of good governance and oil rents has increased the TFP; also, the interaction effect of human capital and oil rents has reduced the TFP, while the interaction of human capital and foreign direct investment had no effect on the TFP.&nbsp;</div> بهره وری کل عوامل تولید‌, آسیای شرقی و غربی, سهم سوخت‌های فسیلی, حکمرانی خوب, آثار اصلی و تعاملی. Total Factor Productivity (TFP), East and West Asia, Share of Fossil Fuels, Good Governance, Main and Interaction Effects. 133 160 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1640-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Jafari سعید جعفری saeid904@pgs.usb.ac.ir 10031947532846008433 10031947532846008433 No Ph.D. Student in Economics, University of Sistan and Baluchestan. Iran. دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان Marziyeh Esfandiari مرضیه اسفندیاری m.esfandiari@eco.usb.ac.ir 10031947532846008434 10031947532846008434 Yes Assistant Professor in Economics, University of Sistan and Baluchestan, Iran, استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان Mosayeb Pahlavani مصیب پهلوانی pahlavani@eco.usb.ac.ir 10031947532846008435 10031947532846008435 No Associate Professor in Economics, University of Sistan and Baluchestan, Iran. دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان