fa اعتبار حقوقی شرط گزینش دادگاه در قراردادهای الکترونیکی عمومى General پژوهشي Research فقدان یک نظام حقوقی متحدالشکل صلاحیتی درباره موضوعات تجاری و مدنی در سطح بین‌المللی و ماهیت جهانی فضای مجازی سبب شده است که آثار اعمال حقوقی فضای مجازی، از مرزهای یک کشور فراتر رود و دادگاه‌های متعددی با توسل به عوامل ارتباطی مختلف، بر آن عمل حقوقی، اعمال صلاحیت کند. برای جلوگیری از صلاحیت‌های ناخواسته، متصدیان تجارت به تعیین دادگاه صالح در قراردادهای الکترونیکی می‌پردازند. آیا این عمل واجد اعتبار حقوقی است؛ آیا اشخاص می‌توانند اراده خود در خصوص تعیین دادگاه صالح را به طور الکترونیکی بیان کنند؟ رویکرد قانونگذاری و رویه قضایی، بیانگر این است که اصول برابری کاربردی، بیطرفی فنی و آزادی طرفین در انتخاب شکل قرارداد، مبین اعتبار حقوقی بیان اراده بدین شکل است. به گونه‌ای که اعتباری همانند بیان اراده به نحو کتبی دارد، اما اعتبار آن به لحاظ ماهوی باید بر اساس اصول وفای به عهد، لزوم رعایت عدالت قضایی و اصل صلاحیت حمایتی بررسی شود. بنابراین، ارزیابی حقوقی آن به لحاظ شکلی، با رویکردی حکمی و اعتبار ماهوی با رویکردی موضوعی ممکن است. The lack of a unified jurisdictional rule in civil and commercial issues at international level and global nature of cyberspace caused that effect of a legal acts exceeds the bounds of a country and several courts exercise their jurisdiction to one legal relation by resorting to various factors. To avoid this unwanted jurisdiction, parties of international contract attempted to determine the competent court in the electronic contracts, does this act has legal validity? Can the entities electronically express their will regarding the determination of a competent court? The legislative and judicial approaches indicate that this act has formal legal validity, like written according to principles of functional equality and freedom of form and technical neutrality. But in merits, its validity should be analyzed in the light of principles of forum non convenience, judicial equity and supportive jurisdiction. شرط گزینش دادگاه، قرارداد الکترونیکی، دادگاه صالح، فضای مجازی، قانون حاکم Forum Selection Clause, Electronic Contract, Competent Court, Cyberspace, Law Governor 69 84 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-197&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Noshadi ابراهیم نوشادی Enoshadi@Gmail.com 10031947532846001027 10031947532846001027 Yes دانشگاه پیام نور Alireza Hojatzadeh علیرضا حجت زاده 10031947532846001028 10031947532846001028 No دانشگاه پیام نور