fa اثر سرمایه اجتماعی بر توسعه انسانی: مطالعه کاربردی مناطق ایران پژوهشي Research با نگاهی به سیر تحول نظریات توسعه، مشخص می‌شود که تعریف مفهومی توسعه، از مفهوم رشد- بدون توجه به جنبه‌های انسانی بشر- به سمت توجهات انسانی معطوف گشته است. شاخص‌های توسعه نیز همگام با نظریات توسعه دچار پیشرفت‌هایی شده و از شاخص رشد اقتصادی (به عنوان شاخصی برای توسعه)، به شاخص توسعه‌پایدار و در نهایت به شاخص توسعه انسانی رسیده است. از زمانی که شاخص توسعه انسانی به عنوان شاخصی شناخته‌شده و پذیرفته‌شده از سوی جامعه بین‌الملل مدّ نظر سیاست-گذاران می‌باشد، این سؤال به عنوان سؤالی اساسی مطرح است که عوامل اثرگذار بر این شاخص چه عواملی هستند؟ یکی از عوامل مهم در اثرگذاری بر این شاخص سطح سرمایه اجتماعی به عنوان عامل آسان‌کننده جریان تولید، خلق ثروت و رفاه است. این تحقیق به دنبال نقش سرمایه اجتماعی در ارتقای شاخص توسعه انسانی در ابعاد منطقه‌ای طی سال‌های 1381 تا 1385 می‌باشد. فرضیه این پژوهش، نقش مثبت سرمایه اجتماعی در بالابردن سطح شاخص توسعه انسانی می‌باشد که نویسنده با روش اقتصاد‌سنجی داده‌های تابلویی فضایی و با استفاده از داده‌های استانی در پی تأیید این فرضیه بوده است. نتیجه حاصل از این پژوهش مؤید نقش مثبت اثرگذاری لگاریتم سرمایه اجتماعی بر لگاریتم شاخص توسعه انسانی با ضریب 06/0 است. Reviewing the development theories in chronological order, it is clearly understood that the conceptual definition of development has changed from irrespective standpoints of human aspects, toward embodying human considerations of growth. Development indicators have advanced shoulder to shoulder with development theories, in a way to change from ‘economic development indicators’ to ‘sustainable development indicator’ and finally, to ‘human development indicator’. Since policy-makers of international society have accepted the ‘human development indicator’, it has been a frequent question “What are the influential factors on this indicator?” One of the factors that affect this indicator is the level of capital as a facilitator of production process, creation of wealth and welfare. This research tries to find the role of ‘human capital’ in improving the ‘human development indicator’ in regional scale in Iran within the period 2002-2006. The hypothesis of the research holds that ‘human capital’ has a positive role in improving the ‘human development indicator’. The researchers employ econometric method of spatial panel data to analyze the provincial data with the aim of testing the hypothesis. The results demonstrate proves the positive role of ‘human capital’ logarithm on the ‘human development indicator’ logarithm with the coefficient 0.06. سرمایه اجتماعی, توسعه انسانی, شاخص توسعه انسانی, مدل داده‌های تابلویی فضایی, ایران. Social Capital, Human Development, Human Development Indicator, Spatial Panel Data Model, Iran 127 161 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-490&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Shabani احمد شعبانی ashksadeq@yahoo.com 10031947532846002362 10031947532846002362 Yes دانشگاه امام صادق Seyyed-Reza Nakhli سیدرضا نخلی nakhli@isu.ac.ir 10031947532846002363 10031947532846002363 No دانشگاه امام صادق Mostafa Sheykhani مصطفی شیخانی sheikhani@isu.ac.ir 10031947532846002364 10031947532846002364 No دانشگاه امام صادق