XML English Abstract Print


1- کارشناسی ارشد اقتصاد نظری دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران ، Ali.esmaeilzadeh@ut.ac.ir
2- استاد گروه اقتصاد کاربردی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران
3- دانشجوی دکتری اقتصاد دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده:   (453 مشاهده)
تمرکز جغرافیایی فعالیت‌های اقتصادی، به‌ویژه فعالیت‌های صنعتی، در مقیاس‌های مختلف مشاهده می‌شود و می‌تواند بر مسیر توسعه مناطق اثر بگذارد. نظریه‌های گوناگونی برای توضیح ارتباط میان تجمع فعالیت‌ها، رشد و توسعه ارائه شده است؛ در این پژوهش، این مسئله با اتکا به نظریه پیچیدگی اقتصادی و مفهوم دانش ضمنی بررسی می‌شود. فرض اصلی آن است که میزان ارتباط فناورانه بنگاه‌های مستقر در یک منطقه، دامنه سرریزهای دانشی را شکل می‌دهد و هرچه قابلیت‌های ضمنی مورد استفاده در فعالیت‌های بنگاه‌ها به یکدیگر نزدیک‌تر باشد، امکان بهره‌مندی آن‌ها از سرریزهای دانشی و فناورانه نیز بیشتر خواهد بود. برای بررسی این موضوع، اطلاعات بنگاه‌های صنعتی دارای 10 نفر کارکن و بیشتر، بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی استاندارد صنعتی (ISIC)، در فاصله سال‌های 1390 تا 1398 و در سطح استان‌های ایران به کار گرفته شده است. با استفاده از تعداد بنگاه‌ها، میزان ارتباط فناورانه صنایع محاسبه و شبکه‌ای با عنوان فضای صنعتی برای استان‌ها تشکیل شده است. در این مقاله استان یزد به‌عنوان نمونه موردی تحلیل می‌شود. نتایج بدست آمده امکان شناسایی صنایعی را فراهم می‌کند که از نظر قابلیت‌های تولیدی به صنایع مزیت‌دار استان نزدیک‌اند و می‌توانند در اولویت حمایت قرار گیرند؛ به‌گونه‌ای که هم ظرفیت‌های موجود حفظ شود و هم زمینه شکل‌گیری خوشه‌های صنعتی جدید تقویت گردد.
     
پژوهشی: كاربردي | موضوع مقاله: توسعه اقتصادی، اقتصاد منطقه ای و رشد
دریافت: 1404/9/25 | پذیرش: 1405/3/23

فهرست منابع
1. Buenstorf, G., & Klepper, S. (2010). Why does entry cluster geographically? Evidence from the US tire industry. Journal of Urban Economics, 68(2), 103-114. [DOI:10.1016/j.jue.2010.03.005]
2. Fujita, M., & Thisse, J.-F. (1996). Economics of agglomeration. Journal of the Japanese and International Economies, 10(4), 339-378. [DOI:10.1006/jjie.1996.0021]
3. Hidalgo, C. A., & Hausmann, R. (2009). The building blocks of economic complexity. Proceedings of the national academy of sciences, 106(26), 10570-10575. [DOI:10.1073/pnas.0900943106]
4. Knaap, T. (2004). Models of economic geography: Dynamics, estimation and policy evaluation.
5. Krugman, P. (1991). Increasing returns and economic geography. Journal of Political Economy, [DOI:10.3386/w3275]
6. 99(3), 483-499.
7. اسمعیل زاده، علی (1402). تهیه الگویی برای استقراریابی صنایع در ایران بر اساس مفهوم دانش ضمنی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گرایش اقتصاد نظری دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران.
8. https://lib1.ut.ac.ir:8443/site/catalogue/1584428
9. طالبی، محمد (1399). شناسایی استعداد صنعتی در ایران (برآورد میزان وابستگی و توان صادراتی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گرایش اقتصاد توسعه دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران.
10. https://lib1.ut.ac.ir:8443/site/catalogue/1550583
11. طالبی, محمد, رهبر, فرهاد., حیدری, علی, و اسمعیل زاده, علی. (1400). شناسایی ظرفیت‌های صنعتی ایران با استفاده از مدل پیچیدگی اقتصادی با تأکید بر بازار صادراتی کشورهای همسایه منتخب. فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 10(38), 425-461.

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb