دوره 30، شماره 4 - ( زمستان 1404 )                   دوره30 شماره 4 صفحات 250-221 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Khoshnoud Z, Esfandiari M. (2026). The Role of Credit Cards in Money Velocity. JEPR. 30(4), 221-250.
URL: http://eprj.ir/article-1-2304-fa.html
خوشنود زهرا، اسفندیاری مرضیه.(1404). تحلیلی بر نقش کارت اعتباری در سرعت گردش پول فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی 30 (4) :250-221

URL: http://eprj.ir/article-1-2304-fa.html

تحلیلی بر نقش کارت اعتباری در سرعت گردش پول
زهرا خوشنود*1 ، مرضیه اسفندیاری2
1- استادیار، پژوهشکده پولی و بانکی، تهران، ایران ، z.khoshnoud@mbri.ac.ir
2- متخصص امور اعتباری، اداره تامین‌مالی زنجیره تولید، بانک‌مرکزی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.
چکیده:   (935 مشاهده)
استفاده از کارت اعتباری به‌عنوان ابزار پرداخت در دهه گذشته با ارتقای بستر مقرراتی و عملیاتی ذیربط، در شبکه بانکی افزایش یافته است؛ البته سیاست اخیر بانک مرکزی در کنترل مقداری ترازنامه، با هدف‌گذاری توسعه اقلام زیرخط نیز به راهبرد افزایش عرضه کارت اعتباری توسط بانک‌ها انجامیده است. ازاین‌رو انتظار می‌رود با افزایش پذیرش کارت اعتباری به‌عنوان ابزار پرداخت در کنار افزایش عرضه آن در شبکه بانکی، تحولاتی در سرعت گردش پول شکل گرفته باشد که از قابلیت اثربخشی بر تورم و به چالش کشیدن بانک مرکزی در دستیابی به تورم هدف‌گذاری‌شده برخوردار باشد؛ بنابراین در این مقاله برای ارزیابی مسئله فوق، عوامل مؤثر بر سرعت گردش پول - برحسب پایه پولی، و تعاریف محدود و گسترده پول- در یک مدل تصحیح خطای برداری بر پایه اطلاعات ماهانه ۱۳۹۶:۱۲-۱۴۰۳:۰۸ بررسی می‌شود. در این مدل علاوه بر حجم تراکنش‌های کارت اعتباری، از نرخ سود بازار بین‌بانکی به‌عنوان ابزار غیرمستقیم سیاست‌گذاری پولی، در کنار نرخ ارز، نرخ تورم و حجم کل تراکنش‌های کارت نقدی - نه‌تنها تراکنش‌های مبتنی بر کارت، بلکه تراکنش‌های مبتنی بر حساب - استفاده شده است. براساس نتایج حاصله، رونق کارت اعتباری در این دوره اثری منفی بر انواع مختلف سرعت گردش پول در بلندمدت داشته که بیشتر بیانگر عدم استفاده از آن در انجام معاملات واقعی بوده است و ازاین‌رو انتظار می‌رود استفاده از کارت اعتباری از مسیر فوق، با اثربخشی بر سرعت گردش پول، سیاست هدف‌گذاری تورم بانک مرکزی و مبتنی بر ثبات این متغیر را به چالش بکشد.
واژه‌های کلیدی: سرعت گردش پول، هدف‌گذاری تورم، ابزار پرداخت، کارت اعتباری، کارت نقدی
متن کامل [PDF 966 kb]   (63 دریافت)    
پژوهشی: پژوهشي | موضوع مقاله: اقتصاد کلان
دریافت: 1404/2/23 | پذیرش: 1404/11/5 | انتشار الکترونیک: 1405/4/8
فهرست منابع
1. Ajuzie, E. I., Edoho, F. M., Kang, W., Uwakonye, M. N., & Keleta, G. Y. (2008). Import Response And Inflationary Pressures In The New Economy: The Quantity Theory Of Money Revisited. Journal of Business & Economics Research (JBER), 6(5), 125-140. [DOI:10.19030/jber.v6i5.2424]
2. Amaegberi, M., Ekainsai S. Z., Okonma, M. C. (2022). Cashless policy and velocity of money in Nigeria: A quantitative approach. Wilberforce Journal of the Social Sciences, 7(1), 15-32. [DOI:10.36108/wjss/2202.70.0120]
3. Anggraini, A. (2022). Effect cashless payment on inflation with velocity of money as intervening variable. Balance Jurnal Ekonomi, 18(2), 199-207. [DOI:10.26618/jeb.v18i2.9606]
4. Bernanke, B. S. (2006). Monetary aggregates and monetary policy at the Federal Reserve: a historical perspective, Speech 243, Board of Governors of the Federal Reserve System (U.S.).
5. Chen, Y., (2021). The impact of digital payments on the velocity of money in the Chinese market, Thesis for Master in Economics, Instituto Universitàrio De Lisboa.
6. Fisher, I. (1911). The Purchasing Power of Money, 2nd edition, Macmillan. Co. New York.
7. Humphrey, T. M., The Quantity Theory of Money: Its Historical Evolution and Role in Policy Debates (1974). FRB Richmond Economic Review, Vol. 60, May/June 1974, pp. 2-19, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2117542
8. Huljanah, M., Satria, D. (2021). Kemajuan Teknologi Dan Kecepatan Perputaran Uang: Studi Kasus Indonesia. Ecosains. Jurnal Ilmiah Ekonomi dan Pembangunan, 10(1), 10-23. [DOI:10.24036/ecosains.11563257.00]
9. Lothian, J. R. (2009). Milton Friedman's monetary economics and the quantity-theory tradition. Journal of International Money and Finance, 28(7), 1086-1096. [DOI:10.1016/j.jimonfin.2009.06.002]
10. Mill, J. S. (1848). Principles of Political Economy with Some of Their Applications to Social Philosophy. Vol. 1. C.C. Little & J. Brown.
11. Otoakhia, E. I. (2023). Contemporary analysis of velocity of money and payment systems: A descriptive and empirical approach. CBN Bullion. 49(3), 53-66.
12. Putra, H.S., Huljannah, M., Anis, A., & Azhar, Z. (2021). Debit and credit cards: money velocity risks. Jurnal Ekonomi & Studi Pembangunan, 22(2), 228-243. [DOI:10.18196/jesp.v22i2.11208]
13. Roy, J., Rochaida, E., Suharto, R. B., & Rizkiawan, R. (2021). Digital and electronic transactions against velocity of money [Special issue]. Corporate Governance and Organizational Behavior Review, 5(2), 145-155. [DOI:10.22495/cgobrv5i2sip3]
14. Sasikarani, M., Andrian, T. (2022). PENGARUH alat pembayaran dengan menggunakan kartu, dana float dan kebijakan moneter terhadap velocity of money di Indonesia. Jurnal Indonesia Sosial Teknologi, 2022. 3(7), 820-836. [DOI:10.36418/jist.v3i7.479]
15. Ajuzie, E. I., Edoho, F. M., Kang, W., Uwakonye, M. N., & Keleta, G. Y. (2008). Import Response And Inflationary Pressures In The New Economy: The Quantity Theory Of Money Revisited. Journal of Business & Economics Research (JBER), 6(5), 125-140. [DOI:10.19030/jber.v6i5.2424]
16. Amaegberi, M., Ekainsai S. Z., Okonma, M. C. (2022). Cashless policy and velocity of money in Nigeria: A quantitative approach. Wilberforce Journal of the Social Sciences, 7(1), 15-32. [DOI:10.36108/wjss/2202.70.0120]
17. Anggraini, A. (2022). Effect cashless payment on inflation with velocity of money as intervening variable. Balance Jurnal Ekonomi, 18(2), 199-207. [DOI:10.26618/jeb.v18i2.9606]
18. Bernanke, B. S. (2006). Monetary aggregates and monetary policy at the Federal Reserve: a historical perspective, Speech 243, Board of Governors of the Federal Reserve System (U.S.).
19. Chen, Y., (2021). The impact of digital payments on the velocity of money in the Chinese market, Thesis for Master in Economics, Instituto Universitàrio De Lisboa.
20. Fisher, I. (1911). The Purchasing Power of Money, 2nd edition, Macmillan. Co. New York.
21. Humphrey, T. M., The Quantity Theory of Money: Its Historical Evolution and Role in Policy Debates (1974). FRB Richmond Economic Review, Vol. 60, May/June 1974, pp. 2-19, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2117542
22. Huljanah, M., Satria, D. (2021). Kemajuan Teknologi Dan Kecepatan Perputaran Uang: Studi Kasus Indonesia. Ecosains. Jurnal Ilmiah Ekonomi dan Pembangunan, 10(1), 10-23. [DOI:10.24036/ecosains.11563257.00]
23. Lothian, J. R. (2009). Milton Friedman's monetary economics and the quantity-theory tradition. Journal of International Money and Finance, 28(7), 1086-1096. [DOI:10.1016/j.jimonfin.2009.06.002]
24. Mill, J. S. (1848). Principles of Political Economy with Some of Their Applications to Social Philosophy. Vol. 1. C.C. Little & J. Brown.
25. Otoakhia, E. I. (2023). Contemporary analysis of velocity of money and payment systems: A descriptive and empirical approach. CBN Bullion. 49(3), 53-66.
26. Putra, H.S., Huljannah, M., Anis, A., & Azhar, Z. (2021). Debit and credit cards: money velocity risks. Jurnal Ekonomi & Studi Pembangunan, 22(2), 228-243. [DOI:10.18196/jesp.v22i2.11208]
27. Roy, J., Rochaida, E., Suharto, R. B., & Rizkiawan, R. (2021). Digital and electronic transactions against velocity of money [Special issue]. Corporate Governance and Organizational Behavior Review, 5(2), 145-155. [DOI:10.22495/cgobrv5i2sip3]
28. Sasikarani, M., Andrian, T. (2022). PENGARUH alat pembayaran dengan menggunakan kartu, dana float dan kebijakan moneter terhadap velocity of money di Indonesia. Jurnal Indonesia Sosial Teknologi, 2022. 3(7), 820-836. [DOI:10.36418/jist.v3i7.479]
29. اداره مطالعات و مقررات بانکی (1394). دستورالعمل اجرایی کارت اعتباری مرابحه. مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی. بانک‌مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
30. 2ا اداره مطالعات و مقررات بانکی (1395). دستورالعمل اجرایی کارت اعتباری. مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی. بانک‌مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
31. پورحاتمی، زهره و قربانی، حسین (۱۳۹۵). محاسبه سرعت گردش پول و نقدینگی در ایران با استفاده از نظریه مقداری پول. سومین کنفرانس جهانی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم انسانی در هزاره سوم، شیراز.
32. جمور، محمد و خسروی، میثم (۱۴۰۲). آسیبشناسی تجربه انجام عملیات بازار باز، بهمن 1398 تا اردیبهشت ماه 1۴۰۲. سی‌امین همایش سیاست‌های پولی و ارزی، تهران، پژوهشکده پولی و بانکی.
33. زراءنژاد، منصور؛ زارع، محمد مهدی؛ و اکابری، مهدی (۱۳۹۰). تخمین تابع سرعت گردش پول در اقتصاد ایران. فصلنامه اقتصاد مقداری، (۱)۸، ۱۲۳-۱۴۵.
34. صمصامی، حسین و نخودبریز، نوشین (۱۳۹۷). اثر ابزارهای پرداخت الکترونیک بر تورم و سرعت گردش پول. فصلنامه اقتصاد مالی، (۴۵)۱۲. ۲۱۲-۱۹۳.
35. محمودزاده، محمود و رسولی، محبوبه (۱۳۹۱). اثر بانکداری الکترونیکی بر سرعت گردش پول در ایران. دومین همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت، تهران، پژوهشکده پولی و بانکی.
36. نوری، سمیرا؛ دل‌انگیزان، سهراب؛ و سهیلی، کیومرث (۱۳۹۹). برآورد تاثیر فناوری نوین مالی (فین‌تک) بر سرعت گردش پول و ضرایب فزاینده پولی در ایران. سومین کنگره بین‌المللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و اسلامی، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات علوم و فنون بنیادین در جامعه.
37. هیئت وزیران (1386). آیین‌نامه نظام بانکداری الکترونیکی. معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، معاونت حقوقی ریاست جمهوری
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb