دوره 30، شماره 2 - ( تابستان 1404 )                   دوره30 شماره 2 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hatami Garousi J, Azizi N, Shirbagi N. (2025). Political behaviors in Iran's higher education budgeting (reflection on dimensions, bases, consequences and solutions). JEPR. 30(2),
URL: http://eprj.ir/article-1-2332-fa.html
حاتمی گروسی جعفر، عزیزی نعمت اله، شیربگی ناصر.(1404). رفتارهای سیاسی در بودجه‌ریزی آموزش عالی ایران(تاملی بر ابعاد، بسترها، پیامدها و راهکارها) فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی 30 (2)

URL: http://eprj.ir/article-1-2332-fa.html

رفتارهای سیاسی در بودجه‌ریزی آموزش عالی ایران(تاملی بر ابعاد، بسترها، پیامدها و راهکارها)
جعفر حاتمی گروسی*1 ، نعمت اله عزیزی2 ، ناصر شیربگی2
1- دانشجوی دکتری، گروه علوم‌ تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران ، jafargarousi.1364@gmail.com
2- استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
چکیده:   (120 مشاهده)
هدف پژوهش شناسایی ابعاد، بسترها، پیامدها و راهکارهای کاهش رفتار سیاسی در بودجه­ریزی آموزش ­ عالی ایران است. پژوهش کیفی و راهبرد آن نظریه داده‌بنیاد است. جامعه پژوهش صاحب‌نظرانی است که در موضوع مورد مطالعه دارای سوابق آموزش ی و پژوهشی بودند و تعداد 10 نفر از طریق نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از مصاحبه نیمه­ساختاریافته جمع­آوری و متن مصاحبه­ها بر مبنای تحلیل محتوا کدگذاری و تحلیل شد. در بخش رفتار سیاسی پنج مقوله: رفتاری، ساختاری، فردی، گروهی، سازمانی و ماهیتی منتج شد. در بخش بسترهای بروز ده مقوله: ویژگی­های آموزش  ­عالی، فضای کشور؛ ویژگی­های دانشگاه ایرانی؛ افراد؛ اولویت­ها؛ منافع؛ ضعف قانونی؛ رویکرد بودجه­ریزی، محدودیت منابع مالی و احزاب به‌دست آمد. همچنین، در بخش پیامدها دوازده مقوله: اثر مثبت، چانه­زنی و سیاسی­کاری، منطق کارشناسی و فنی، سرخوردگی نخبگان و دانشمندان، حس بی­عدالتی، توزیع ناعادلانه تجهیزات، منابع و امکانات، ترویج نوع خاصی از آموزش  ­عالی، کارایی و اثربخشی، گرایش­ها و منش­های سیاسی، رقابت سالم، منافع شخصی و آموزش  ­عالی حاصل شد. یافته­ها نشان داد که مصاحبه­شوندگان از درک جامعی در خصوص رفتار سیاسی در بودجه­ریزی عالی برخوردار بودند و دچار یک­سویه­نگری موجود در پژوهش­های پیشین نبودند. در پایان، پیشنهادهایی برای کاهش بروز رفتار سیاسی در بودجه­ریزی آموزش ­ عالی ایران ارائه ش
واژه‌های کلیدی: ایران، آموزش عالی، بودجه، بودجه ریزی، رفتار سیاسی
     
پژوهشی: پژوهشي | موضوع مقاله: اقتصاد بهداشت، آموزش و رفاه
دریافت: 1403/9/20 | پذیرش: 1404/6/22 | انتشار الکترونیک: 1404/10/17
فهرست منابع
1. Altbach, P. G. (2009). One-third of the globe: The future of higher education in China and India. Journal of Prospects, 39(1), 11-31. https://link.springer.com/article/10.1007/s11125-009-9106-1 [DOI:10.1007/s11125-009-9106-1]
2. Boix, C. (1997). Political parties and the supply side of the economy: the provision of physical capital in advanced economies. American Journal of Political Science, 814-845. https://www.jstor.org/stable/2111676 [DOI:10.2307/2111676]
3. Bonaccorsi & C. Daraio (Eds.), Universities and strategic knowledge creation. Specialization and performance in Europe (pp. 3-30). Cheltenham: Edwar Elgar. https://www.jstor.org/stable/24232591
4. Brown, P. S. (2024). Political Ideology as Determinative of Higher Education Funding: Exploring the Distinctions Between Community College and University Funding Under Differing Political Regimes (Doctoral dissertation, University of South Dakota).
5. Ezzamel, M. (1994). Organizational change and accounting: understanding the budgeting system in its organizational context. Organization studies, 15(2), 213-240. DOI:10.1177/017084069401500203 [DOI:10.1177/017084069401500203]
6. Gornitzka, Å. (1999). Governmental policies and organizational change in higher education. Journal of Higher education, 38(1), 5-31. https://www.researchgate.net/publication/329810691 [DOI:10.1023/A:1003703214848]
7. Hyslop-Margison, E.J., & Leonard, H.A. (2012). Post neo-liberalism and the humanities: What the repressive state apparatus means for universities. Canadian Journal of Higher Education, 42(2), 1-12. [DOI:10.47678/cjhe.v42i2.183579]
8. Jalali Aliabadi, F., Mashayekhi, B., & Gal, G. (2019). Budget preparers' perceptions and performance-based budgeting implementation: The case of Iranian public universities and research institutes. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 31(1), 137-156. [DOI:10.1108/JPBAFM-04-2018-0037]
9. Jarzabkowski, P. (2002). Centralised or decentralised? The strategic implications of resource allocation models. Journal of Higher Education Quarterly, 56(1), 5-32. [DOI:10.1111/1468-2273.00200]
10. Jongbloed, B. (2007). Creating public-private dynamics in higher education funding. A discussion of three options. Public-private dynamics in higher education: Expectations, developments and outcomes, 113-138. [DOI:10.14361/9783839407523-005]
11. Kivistö, J. (2008). An assessment of agency theory as a framework for the government-university relationship. Journal of Higher Education Policy and Management, 30(4), 339-350. [DOI:10.1080/13600800802383018]
12. Lepori, B., Usher, J., & Montauti, M. (2013). Budgetary allocation and organizational characteristics of higher education institutions: a review of existing studies and a framework for future research. Journal of Higher Education, 65, 59-78. [DOI:10.1080/12294659.2024.2377874]
13. Rodden, K. A. (2017). At the intersection of politics and higher education: policy, power, and governing boards in Oklahoma (Doctoral dissertation, East Tennessee State University).
14. Sangiumvibool, P., & Chonglerttham. (2016). Performance-based budgeting for continuing and lifelong education services: The Thai higher education perspective. Journal of Higher Education Policy and Management, 39(1), 1-17. [DOI:10.1080/1360080X.2016.1211977]
15. Slaughter, S., & Leslie, L. L. (1997). Academic capitalism: Politics, policies, and the entrepreneurial university. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press.
16. Tandberg, D. (2008). The Politics of State Higher Education Funding. Journal of Higher Education in Review, 5, 1-36. https://www.researchgate.net/publication/232250969
17. Tandberg, D. (2010). Politics, interest groups, and state funding of public higher education. [DOI:10.1007/s11162-010-9164-5]
18. Journal Research in Higher Education, 51(5), 416-450. [DOI:10.1007/s11162-010-9164-5]
19. Tonn, J. C. (1978). Political behavior in higher education budgeting. Journal of Higher Education, 49(6), 575-587. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0309586X84900189 [DOI:10.1080/00221546.1978.11780412]
20. امیری، مجتبی، مقیمی، سیدمحمد و قربانی، فاطمه (1389). چالش ها، موانع و ساز وکارهای نظام های بودجه ریزی در آموزش عالی: مطالعه ی موردی: دانشگاه تهران. نشریه بررسی حسابداری و حسابرسی، دوره 17 شماره 59، 16-3. http://ensani.ir/fa/article/219619
21. انتظاری، یعقوب (1389). تحلیل عملکرد تخصیص بودجه به دانشگاه‌های دولتی. نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش‌عالی، دوره 3 شماره 57، 21-1. https://journal.irphe.ac.ir/article_702731.html
22. انتظاری، یعقوب و قارون، معصومه (1394). عقلانیت و عملکرد دولت در تامین‌مالی آموزش‌عالی. نشریه نامه آموزش‌عالی، دوره 8 شماره 29، 38-11. https://journal.sanjesh.org/article_14809.html
23. آذر، عادل و امیرخانی، طیبه (1395). سیاه‌ چاله‌های بودجه در نظام بودجه‌ریزی ایران. نشریه مدیریت دولتی، دوره 8 شماره 4، 590-571. https://jipa.ut.ac.ir/article_62177.html
24. جلالی علی‌آبادی، فرزانه و مشایخی، بیتا (1396). تحلیل نقش تدوین‌کنندگان بودجه در دانشگاه‌های ایران با استفاده از نظریه نقش‌های بودجه ویداوسکی. نشریه حسابداری سلامت، دوره 1 شماره 17، 24-1. https://www.sid.ir/paper/236430/fa
25. خضری، محمد (1387). اقتصاد سیاسی رانت‌جویی در بودجه‌بندی دولتی ایران. نشریه علوم سیاسی، دوره 4 شماره 12، 72-39. https://www.sid.ir/paper/115922/fa
26. سردار نیا، خلیل‌الله (1396). واکاوی انتقادی نظام آموزش عالی با تمرکز بر امنیت ملی ایران. نشریه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، دوره 2 شماره 71، 216-197. http://ensani.ir/fa/article/586763
27. قلی‌زاده، محمدحسن و کهن‌روز، امیر (1394). الزامات بودجه‌ریزی عملیاتی در نظام آموزش‌عالی کشور. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش‌عالی، دوره 1 شماره 75، 59-39. https://journal.irphe.ac.ir/article_702863.html
28. گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1402). شناسایی مصادیق تعارض منافع درون‌بخشی نظام آموزش عالی، تحقیقات و فناوری و ارائه پیشنهادهای سیاستی و قانونی برای مواجهه با آن. دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ(گروه آموزش عالی، تحقیقات و فناوری)، زمستان 1402: شماره مسلسل 18745، کد موضوعی 270.
29. منجم‌زاده، سیدسعید، نادری، ابوالقاسم، گرائی‌نژاد، غلامرضا و پور رستمی، ناهید (1397). تحلیل و ارزیابی سیاست‌های توسعه مالی دانشگاه براساس اسناد فرا دستی آموزش عالی. فصلنامه مجلس و راهبرد، دوره 26 شماره 98، 38-5. https://nashr.majles.ir/article_313.html
30. موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی (1393). آینده مالیه آموزش عالی. میز آینده پژوهی آموزش عالی ایران، گزارش شماره 6، 54-1.
31. نادری، ابوالقاسم (1389). مالیه آموزش. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
32. نادری، ابوالقاسم (1399). تخصیص منابع عملکرد محور در آموزش عالی: جعبه سیاه حاوی تناقض ارتقای کارآیی و کاهش بهره‌وری. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، دوره 3 شماره 97، 18-1. https://journal.irphe.ac.ir/article_703004.html
33. نادری، ابوالقاسم، خرازی، کمال، انتظاری، یعقوب و محجوب عشرت‌آبادی، حسن (1392). سازوکارهای تامین و تخصیص منابع در آموزش عالی. فصلنامه علمی- ترویجی مطالعات منابع انسانی، دوره 4 شماره 10، 120-91. https://www.jhrs.ir/article_66256.html
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb