آماده برای انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
مهدی فدایی*1 
، مریم اصغری2
، مریم اصغری2
1- دانشیار گروه اقتصاد و سیستمها، موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامهریزی ، m.fadaee@imps.ac.ir
2- کارشناس ارشد مهندسی سیستمهای اقتصادی اجتماعی، موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامهریزی
2- کارشناس ارشد مهندسی سیستمهای اقتصادی اجتماعی، موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامهریزی
چکیده: (16 مشاهده)
در بسیاری از مناطق خشک و نیمهخشک، سفرههای آب زیرزمینی مشترک نقش اساسی در تداوم تولید کشاورزی ایفا میکنند، در حالی که نبود نهادهای کارآمد، برداشت بیرویه و افت سطح آب را تشدید کرده است. این مقاله یک چارچوب نظری برای تحلیل تعامل میان سیاستگذاری محلی، سرمایهگذاری در بهرهوری و مبادله غیررسمی آب ارائه میدهد. مدل بهصورت یک بازی پویا، متوالی و با اطلاعات کامل میان سه بازیگر شامل برنامهریز محلی، یک کشاورز با بهرهوری بالا و یک کشاورز با بهرهوری پایین طراحی شده است.
برنامهریز محلی با هدف بیشینهسازی رفاه اجتماعی تنزیلشده، میزان سهمیه آب زیرزمینی را تعیین میکند؛ کشاورز کمبهره بخشی از سهمیه خود را در بازار غیررسمی به فروش میرساند؛ و کشاورز پربهره بهطور پویا درباره میزان سرمایهگذاری در بهبود بهرهوری تصمیم میگیرد. پویایی انباشت سرمایه و سطح آب زیرزمینی از طریق معادلات دیفرانسیلی مدلسازی شده و تعادل بازی با استفاده از اصل حداکثرسازی پنتریاگین و روش استدلال معکوس استخراج میشود.
نتایج نشان میدهد که سرمایهگذاری در بهرهوری، علاوه بر افزایش سود خصوصی، از طریق کاهش تقاضای آب، بر پایداری سفره آب نیز اثرگذار است. همچنین پارامترهای نهادی و زیستمحیطی نظیر نرخ تنزیل، ضریب نفوذپذیری آب و ارزش اثرات خارجی زیستمحیطی نقش تعیینکنندهای در سیاست بهینه تخصیص آب دارند. یافتهها بر ضرورت همزمانی سیاستهای تخصیص آب و مشوقهای سرمایهگذاری در فناوریهای بهرهور تأکید میکنند.
برنامهریز محلی با هدف بیشینهسازی رفاه اجتماعی تنزیلشده، میزان سهمیه آب زیرزمینی را تعیین میکند؛ کشاورز کمبهره بخشی از سهمیه خود را در بازار غیررسمی به فروش میرساند؛ و کشاورز پربهره بهطور پویا درباره میزان سرمایهگذاری در بهبود بهرهوری تصمیم میگیرد. پویایی انباشت سرمایه و سطح آب زیرزمینی از طریق معادلات دیفرانسیلی مدلسازی شده و تعادل بازی با استفاده از اصل حداکثرسازی پنتریاگین و روش استدلال معکوس استخراج میشود.
نتایج نشان میدهد که سرمایهگذاری در بهرهوری، علاوه بر افزایش سود خصوصی، از طریق کاهش تقاضای آب، بر پایداری سفره آب نیز اثرگذار است. همچنین پارامترهای نهادی و زیستمحیطی نظیر نرخ تنزیل، ضریب نفوذپذیری آب و ارزش اثرات خارجی زیستمحیطی نقش تعیینکنندهای در سیاست بهینه تخصیص آب دارند. یافتهها بر ضرورت همزمانی سیاستهای تخصیص آب و مشوقهای سرمایهگذاری در فناوریهای بهرهور تأکید میکنند.
واژههای کلیدی: آب زیرزمینی، بازی پویا، کنترل بهینه، سرمایهگذاری بهرهوری، بازار آب، برنامهریز محلی
پژوهشی: پژوهشي |
موضوع مقاله:
اقتصاد انرژی، محیط زیست و منابع طبیعی
دریافت: 1404/9/30 | پذیرش: 1404/10/9
دریافت: 1404/9/30 | پذیرش: 1404/10/9
| بازنشر اطلاعات | |
.jpg) |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است. |
- کاربران حاضر در وبگاه: 0 کاربر;
- میهمانان در حال بازدید: 142 کاربر;
- تمام بازدیدها: 21664786 بازدید;
- بازدید 24 ساعت قبل: 5169 بازدید
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
