دوره 30، شماره 4 - ( زمستان 1404 )                   دوره30 شماره 4 صفحات 106-43 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Jalali Naeini S A, Bagheri S. (2026). Banking System Challenges, Risk Accumulation in the Banking Network, Credit Crunch and its Real Effects - A Review of the Literature and Evidence from Iran. JEPR. 30(4), 43-106.
URL: http://eprj.ir/article-1-2419-fa.html
جلالی نائینی سید احمدرضا، باقری سروش.(1404). چالش‌های نظام بانکی، انباشت ریسک در شبکه بانکی تنگنای اعتباری و آثار حقیقی آن: مروری بر ادبیات و شواهدی از ایران فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی 30 (4) :106-43

URL: http://eprj.ir/article-1-2419-fa.html

چالش‌های نظام بانکی، انباشت ریسک در شبکه بانکی تنگنای اعتباری و آثار حقیقی آن: مروری بر ادبیات و شواهدی از ایران
سید احمدرضا جلالی نائینی1 ، سروش باقری*2
1- استاد گروه اقتصاد و سیستم ها،موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامه‌ریزی، تهران، ایران
2- دانشجوی دکتری اقتصاد، موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامه‌ریزی، تهران، ایران ، Bagherisoroush@gmail.com
چکیده:   (981 مشاهده)
شواهد آماری از اقتصاد ایران نشان می‌دهد که شبکه‌بانکی به طور قابل توجهی تحت تأثیر چرخه‌های کلان اقتصادی ناشی از تکانه‌های خارجی حقیقی برون‌زا به شکل تکانه‌های رابطه مبادله یا تحریم قرار گرفته است. این امر مشکلات بومی پیش روی بانک‌ها مانند انتخاب نامطلوب و مخاطرات اخلاقی را تشدید کرده است. ترازنامه شبکه بانکی به دلیل اقدامات غیرقانونی و غیرمجاز و نیز تمرکز ریسک از طریق تسهیلات‌دهی به «اشخاص مرتبط» و فرآیندهای تسهیلات‌دهی غیرقانونی، بیش از پیش رو به وخامت گذاشته است. فقدان سازوکارهای نظارتی و نظارتی مؤثر توسط نهادهای نظارتی، به تداوم و تعمیق عدم تعادل ترازنامه انجامیده است. در نتیجه، نسبت بالای مطالبات غیرجاری و تسهیلات امهالی، به ویژگی‌های ساختاری سیستم بانکی تبدیل شده است. این در حالی است که انباشت دارایی‌های غیرنقدی در شرکت‌های هلدینگ متعلق به بانک‌ها و تملک املاک و مستغلات گسترش یافته است. علاوه بر این مطالبات بانک‌ها از دولت و مشکلات جریان نقدی و فشارهای ترازنامه‌ای افزایش یافته است. روی هم رفته، این عوامل نه تنها منجر به وخامت شاخص‌های سلامت ترازنامه شبکه‌بانکی شده‌اند، بلکه ظرفیت شبکه بانکی برای ایفای نقش خود در تأمین اعتبار و تأمین مالی را به شدت محدود کرده‌اند. هدف از این مقاله، بررسی چالش‌های رایج شبکه‌بانکی در ایران با تکیه بر ادبیات نظری مربوطه است که گذشته از موانع ذکر شده، با کنترل قیمت و نظارت ضعیف نیز مواجه است. این مقاله شواهد تجربی مربوط به انباشت ریسک و تنگنای اعتباری در شبکه بانکی ایران و تأثیر آن بر بخش حقیقی را بررسی خواهد کرد.
واژه‌های کلیدی: اقتصاد کلان مالی، تکانه‌های نفتی، سلامت بانکی، تنگنای اعتباری.
متن کامل [PDF 1385 kb]   (71 دریافت)    
پژوهشی: مروری | موضوع مقاله: اقتصاد کلان
دریافت: 1404/11/17 | پذیرش: 1405/1/30 | انتشار الکترونیک: 1405/4/8
فهرست منابع
1. [7] Akerlof, G. A. (1970). The Market for "Lemons": Quality Uncertainty and the Market Mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488-500. [DOI:10.2307/1879431]
2. [8] Anginer, Deniz & Demirguc-Kunt, Asli & Huizinga, Harry & Ma, Kebin, 2018. "Corporate governance of banks and financial stability," Journal of Financial Economics, Elsevier, vol. 130(2), pages 327-346. [DOI:10.1016/j.jfineco.2018.06.011]
3. [9] Bernanke, B. S. (1983b). Nonmonetary effects of the financial crisis in the propagation of the Great Depression. American Economic Review, 73(3), 257-276. [DOI:10.3386/w1054]
4. [10] Bernanke, B.S., and M. Gertler (1989), "Agency costs, net worth, and business fluctuations", American Economic Review 79:14--31.
5. [11] Bernanke, B.S., and M. Gertler (1995), "Inside the black box: the credit channel of monetary policy transmission", Journal of Economic Perspectives 9:27~48. [DOI:10.1257/jep.9.4.27]
6. [12] Bernanke, B., M. Gertler, and S. Gilchrist, 1996, "The Financial Accelerator and the Flight to Quality," Review of Economics and Statistics, Vol. 78, No. 1, pp. 1-15. [DOI:10.2307/2109844]
7. [13] Bernanke, B. S., & Lown, C. S. (1991). The credit crunch. Brookings Papers on Economic Activity, 1991, 205-247. [DOI:10.2307/2534592]
8. [14] Borio, C. (2014). The financial cycle and macroeconomics: What have we learnt? Journal of Banking & Finance, 45, 182-198. [DOI:10.1016/j.jbankfin.2013.07.031]
9. [15] Calomiris, C. W., & Hubbard, R. G. (1989). Price flexibility, credit availability, and economic fluctuations: Evidence from the United States, 1894-1909. Quarterly Journal of Economics, 54, 429-452. [DOI:10.2307/2937804]
10. [16] Carlstrom, C., and T. Fuerst (1997), "Agency costs, net worth, and business fluctuations: a computable general equilibrium analysis", American Economic Review 87:893-910. [DOI:10.26509/frbc-wp-199602]
11. [17] Carmen M. Reinhart, Jacob F. Kirkegaard, and M. Belen Sbrancia, Financial Repression Redux, Finance & Development, June 2011, Vol. 48, No. 1.
12. [18] Caselli, F., & Cunningham, T. (2009). Leader behaviour and the natural resource curse. Oxford Economic Papers, 61(4), 628-650. [DOI:10.1093/oep/gpp023]
13. [19] Christiano, Lawrence J., Roberto Motto, and Massimo Rostagno (2014). "Risk shocks." American Economic Review, 104(1), pp. 27-65. doi:10.1257/aer.104.1.27. [DOI:10.1257/aer.104.1.27]
14. [20] Čihák, M., Demirgüç-Kunt, A., Feyen, E., & Levine, R. (2012). Benchmarking financial systems around the world (Policy Research Working Paper No. 6175). World Bank. [DOI:10.1596/1813-9450-6175]
15. [21] Claessens, S., Kose, M. A., & Terrones, M. E. (2012a). How do business and financial cycles interact? Journal of International Economics, 87(1), 178-190. [DOI:10.1016/j.jinteco.2011.11.008]
16. [22] Claessens, S., & Kose, M. A. (2018). Frontiers of macro-financial linkages (BIS Paper No. 95).
17. [23] Cologni, M., & Manera, M. (2013). Exogenous oil shocks, fiscal policies and sector reallocations in oil producing countries. Energy Economics, 35, 42-57. [DOI:10.1016/j.eneco.2011.11.020]
18. [24] Corden, W.M., 1982. Booming sector and Dutch disease economic: A survey. Australian National University Working Papers 79 (November)
19. [25] Diamond, D. W., and P. H. Dybvig, 1983, "Bank Runs, Deposit Insurance, and Liquidity," Journal of Political Economy, Vol. 91, No. 3, pp. 401-19. [DOI:10.1086/261155]
20. [26] Edwards, S. (1986). A commodity export boom and the real exchange rate: The money-inflation link. In Neary & van Wijnbergen (Eds.), Natural resources and macroeconomy (pp. 229-248). MIT Press. [DOI:10.3386/w1741]
21. [27] Edwards, S., Aoki, M., 1983. Oil exports and Dutch-disease: A dynamic analysis. Resour. Energ. 5, 219-242. [DOI:10.1016/0165-0572(83)90026-9]
22. [28] Fardmanesh, M. (1990). Terms of trade shocks and structural adjustment in a small open economy: Dutch disease and oil price increases. Journal of Development Economics, 34(1-2), 339-353. [DOI:10.1016/0304-3878(90)90089-T]
23. [29] Frankel, Jeffrey A(2011), The Natural Resource Curse: A Survey, NBER Working Papers 15836, National Bureau of Economic Research, Inc. [DOI:10.3386/w15836]
24. [30] Galati, G., & Moessner, R. (2013). Macroprudential policy - A literature review. Journal of Economic Surveys, 27, 846-878. [DOI:10.1111/j.1467-6419.2012.00729.x]
25. [31] Gertler, M., & Karadi, P. (2011). A model of unconventional monetary policy. Journal of Monetary Economics, 58(1), 17-34. [DOI:10.1016/j.jmoneco.2010.10.004]
26. [32] Gertler, M., & Kiyotaki, N. (2010). Financial intermediation and credit policy in business cycle analysis. In Handbook of Monetary Economics (Vol. 3, pp. 547-599). [DOI:10.1016/B978-0-444-53238-1.00011-9]
27. [33] Gourio, François, 2012. "Disaster risk and business cycles."American Economic Review, 102(6): 2734-2766. [DOI:10.1257/aer.102.6.2734]
28. [34] Gylfason, T. (2001). Natural resources, education, and economic development. European Economic Review, 45(4-6), 847-859. [DOI:10.1016/S0014-2921(01)00127-1]
29. [35] Hodgman, D. R. (1960). Credit Risk and Credit Rationing. The Quarterly Journal of Economics, 74, 258-278. [DOI:10.2307/1884253]
31. Hosseini, S. , Mahmoudzadeh, A. and Madanizadeh, S. A. (2025). Connected Lending in Iran: Evidence from Listed Companies. The Journal of Economic Policy, 17(34), 409-448. http//doi: 10.22034/epj.2025.22673.2674
32. [36] IMF Financial Soundness Indicators, 2022 [DOI:10.5089/9798400203596.002]
33. [37] Jacobson, T., Lindé, J., & Roszbach, K. (2013). Firm default and aggregate fluctuations. Journal of the European Economic Association, 11(4), 945-972. [DOI:10.1111/jeea.12020]
34. [38] Jaffee, Dwight M & Modigliani, Franco, (1969). "A Theory and Test of Credit Rationing," American Economic Review, American Economic Association, vol. 59(5), pages 850-872, December
35. [39] Jaffee, D. M., & Russell, T. (1976). Imperfect Information, Uncertainty, and Credit Rationing. The Quarterly Journal of Economics, 90(4), 651-666. [DOI:10.2307/1885327]
36. [40] Khiabani, N. (2015). Oil inflows and housing market fluctuations in an oil-exporting country: Evidence from Iran. Journal of Housing Economics, [DOI:10.1016/j.jhe.2015.10.002]
37. [41] Kiyotaki, N., Moore, J. (1997), Credit cycles. The Journal of Political Economy, 105(2), 211-248. [DOI:10.1086/262072]
38. [42] Madanizadeh A, Ebrahimi S, Mahmoudzadeh A. (2018). Bank- Firm Relationships: The Case of Iranian Listed Companies. Economic and Planning Research. 22(4), 3-34.
39. URL: http://eprj.ir/article-1-1598-fa.html
40. [43] Matthews, Kent, author. Thompson, John L., author. The economics of banking. 2nd ed. Publisher: Chichester [u.a.].
41. [44 McKinnon, R. (1973) Money and Capital in Economic Development. The Brooking Institute, Washington DC.
42. [45] Modigliani , F. and Miller , M. H. 1958. The cost of capital, corporation finance, and the theory of investment. American Economic Review, 48: 261-97.
43. [46] Mohajerani,A A , Mashayekhi,A and Talebian,M . (2019). Corporate governance in Iran: the case of state-owned enterprises. Iranian journal of management sciences, 14(53), 1-35.
44. [47] Orive, Yannick Timmer, Alejandro Van der Ghote (2026) , Monetary policy under multiple financing constraints, ECB Working Paper Series No 3217
45. [48] Poole, W. (1993). Credit market developments and monetary policy. Federal Reserve Bank of St. Louis Review, 75(5), 3-10.
46. Sadeghzadeh, M. A. , Jalali-Naini, A. R. , Khiabani, N. and Naderian, M. A. (2020). Asymmetric Effectiveness of Monetary Shocks During Oil Revenue Cycles: Case of Iran. Economics Research, 20(78), 63-103. http//doi: 10.22054/joer.2020.12361
47. [49] Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit Rationing in Markets with Imperfect Information. The American Economic Review, 71(3), 393-410. http://www.jstor.org/stable/1802787.
48. [50] Stulz, René M. (2003). Risk Management & Derivatives (1st ed.), Mason, Ohio: Thomson SouthWestern.
49. [51] Van Wijnbergen, S. (1984). The Dutch disease: A disease after all? The Economic Journal, 94(373), 41-55. [DOI:10.2307/2232214]
50. [52] Vlcek, J., & Roger, M. (2012). Macrofinancial modeling at central banks: Recent developments and future. [DOI:10.5089/9781463931834.001]
51. [1]بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ WWW.CBI.IR
52. [2] محمودزاده، امینه و همکاران. (1395). ارزیابی وضعیت و چشم‌انداز بازارهای مالی، پژوهشکده پولی و بانکی و موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
53. [3] محمودزاده، امینه و لیلا رشنوادی (1402)، تحلیل وضعیت بازار پول و اعتبار، مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، مرکز تحلیل داده شریف
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb