دوره 30، شماره 2 - ( تابستان 1404 )                   دوره30 شماره 2 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Kargar Dehbidi N, Zibaei M, Tarazkar M H. (2025). Factors Affecting Food Prices in D-8 Group Countries. JEPR. 30(2),
URL: http://eprj.ir/article-1-2369-fa.html
کارگر ده بیدی نوید، زیبایی منصور، طرازکار محمد حسن.(1404). عوامل موثر بر قیمت مواد غذایی در کشورهای اسلامی گروه D-8 فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی 30 (2)

URL: http://eprj.ir/article-1-2369-fa.html

عوامل موثر بر قیمت مواد غذایی در کشورهای اسلامی گروه D-8
نوید کارگر ده بیدی*1 ، منصور زیبایی2 ، محمد حسن طرازکار3
1- استادیار پژوهش، گروه تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران ، kargar.navid@yahoo.com
2- استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3- دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده:   (86 مشاهده)
قیمت مواد غذایی از معیارهای مهم سنجشِ دسترسی به مواد غذایی است. افزایش قیمت مواد غذایی با کاهش درآمد واقعی و کاهش قدرت خرید مواد مغذی می‌تواند سبب بروز آسیب‌پذیریِ خانوارها به ویژه در کشورهای درحال توسعه شود. در پژوهش پیش‌رو، محرک‌ها و عواملِ افزایش‌ قیمت در کشورهای اسلامی گروه D-8، شناسایی و راهکارهایی جهت تعدیل پیامدهای آن تدوین شد. جامعه آماری مطالعه حاضر شامل کشورهای اسلامیِ آسیایی و آفریقایی است که به لحاظ کشاورزی شرایط اقلیمی متنوعی دارند؛ با این حال به نظر می‌رسد که شمار قابل توجهی از جمعیت آن‌ها در وضعیت ناامنی غذایی قرار دارند. در مطالعه حاضر جهت رسیدن به اهداف موردنظر از رویکرد مدل هم‌جمعی پنل استفاده شد و به منظور برآورد رابطه بلندمدت و کوتاه‌مدت بر اساس نتایج آزمون‌های هم‌جمعی پدرونی و کائو، به ترتیب از روش ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌﺎت معمولی اصلاح‌ شده (FMOLS) و مدل تصحیح خطا (ECM) بهره گرفته شد. بر اساس نتایج، متغیرهای نرخ ارز، قیمت انرژی، درآمد سرانه، حجم پول و تراز تجاریِ بخش کشاورزی در بلندمدت باعث افزایش شاخص قیمت مواد غذایی می‌شوند؛ در حالی که عرضه کشاورزی و نرخ بهره واقعی باعث کاهش این شاخص می‌شوند. با توجه به نتایج، پیشنهاد می‌شود که در اتخاذ سیاست‌های کلان و اصلاحات اقتصادی، پیامدهای فوق به‌ویژه اثرات افزایش نرخ ارز و قیمت انرژی بر آسیب‌پذیری غذایی کشورهای گروه D-8 مدنظر قرار گیرد و زیرساخت‌های مناسب جهت تنوع‌بخشی در تامین منابع انرژی نظیر توسعه انرژی‌های پاک فراهم شود.
واژه‌های کلیدی: قیمت غذا، نرخ ارز واقعی، تراز تجاری، قیمت انرژی، داده‌های پانلی، کشورهای اسلامی گروه D-8
     
پژوهشی: پژوهشي | موضوع مقاله: اقتصاد کلان
دریافت: 1404/2/16 | پذیرش: 1404/8/27 | انتشار الکترونیک: 1404/10/17
فهرست منابع
1. Adil, S., Bhatti, A. A., Waqar, S., & Amin, S. (2021). Unleashing the indirect influence of oil prices on food prices via exchange rate: New evidence from Pakistan. Journal of Public Affairs, 22(4), 1-8. [DOI:10.1002/pa.2615]
2. Awan, A., Ahmad, H. K., Hussain, A., & Marri, M. Y. K. (2021). Prices, Money Supply and Output Nexus in Pakistan-A Macro Econometric Model. iRASD Journal of Economics, 3(2), 106-118. [DOI:10.52131/joe.2021.0302.0029.]
3. Baer-Nawrocka, A., & Sadowski, A. (2019). Food security and food self-sufficiency around the world: A typology of countries. Plos One, 14(3), 1-15. [DOI:10.1371/journal.pone.0213448]
4. Baltagi, B. (2008). Econometric analysis of panel data (Vol. 1). John Wiley & Sons.
5. Byrne, J., Fazio, G., & Fiess, N. (2013). Primary commodity prices: co-movements, common factors and fundamentals. Journal of Development Economics, 101, 16-26. [DOI:10.1016/j.jdeveco.2012.09.002]
6. D-8 Organization for Economic Cooperation. (2025). Retrieved from https://developing8.org//
7. Dawe, D., & Timmer, CP. (2012). Why stable food prices are a good thing: lessons from stabilizing rice prices in Asia. Global Food Security, 1(2), 127-133. [DOI:10.1016/j.gfs.2012.09.001]
8. De Hoyos, R., & Medvedev, D. (2011). Poverty effects of higher food prices: a global perspective. Review of Development Economics, 15(3), 387-402. [DOI:10.1111/j.1467-9361.2011.00615.x]
9. Dehbidi, N. K., Zibaei, M., & Tarazkar, M. H. (2022). The effect of climate change and energy shocks on food security in Iran's provinces. Regional Science Policy & Practice, 14(2), 417-438. [DOI:10.1111/rsp3.12517.]
10. Dogan, E. (2016). Analyzing the linkage between renewable and non-renewable energy consumption and economic growth by considering structural break in time-series data. Renewable Energy, 99, 1126-1136. [DOI:10.1016/j.renene.2016.07.078]
11. Dua, P., & Goel, D. (2021). Determinants of inflation in India. The Journal of developing areas, 55(2). [DOI:10.1353/jda.2021.0040.]
12. FAO. (2022). FAO Food Price Index. Available at: https://www.fao price index.com/(Retrieved at: 20 Nov 2022).
13. Frankel, J. A., & Rose, A. K. (2010). Determinants of agricultural and mineral commodity prices. HKS Faculty Research Working Paper Series.
14. Ibrahim, M. H. (2015). Oil and food prices in Malaysia: a nonlinear ARDL analysis. Agricultural and Food Economics, 3(1), 1-14. [DOI:10.1186/s40100-014-0020-3.]
15. Kao, C. (1999). Spurious regression and residual-based tests for cointegration in panel data. Journal of Econometrics. 90(1): 1-44. [DOI:10.1016/S0304-4076(98)00023-2]
16. Köse, N., & Ünal, E. (2024). The effects of the oil price and temperature on food inflation in Latin America. Environment, Development and Sustainability, 26(2), 3269-3295. [DOI:10.1007/s10668-022-02817-2]
17. Lombardi, M.J., Osbat, C., & Schnatz, B. (2012). Global commodity cycles and linkages: a FAVAR approach. Empirical Economics. 43: 651-670. [DOI:10.1007/s00181-011-0494-8]
18. Mawejje, J. (2016). Food prices, energy and climate shocks in Uganda. Agricultural and Food Economics, 4(1), 1-18. [DOI:10.1186/s40100-016-0049-6]
19. Najiatun, N., Adil, M., & Sanusi, M. (2022). The Influence Money Supply, Inflation and Transaction Volume on Consumer Goods Index. In SHS Web of Conferences (Vol. 149, p. 03037). EDP Sciences. [DOI:10.1051/shsconf/202214903037]
20. Nazlioglu, S., Erdem, C., & Soytas, U. (2013). Volatility spillover between oil and agricultural commodity markets. Energy Economics, 36, 658-665. [DOI:10.1016/j.eneco.2012.11.009]
21. Pal, D., & Mitra, S. K. (2018). Interdependence between crude oil and world food prices: A detrended cross correlation analysis. Statistical Mechanics and its Applications, 492, 1032-1044. [DOI:10.1016/j.physa.2017.11.033]
22. Pedroni, P. (2001). Fully modified OLS for heterogeneous cointegrated panels. Emerald Group Publishing Limited, 15, 93-130. [DOI:10.1016/S0731-9053(00)15004-2]
23. Pedroni, P. (2004). Panel cointegration: asymptotic and finite sample properties of pooled time series tests with an application to the PPP hypothesis. Econometric Theory, 20(03), 597-625. [DOI:10.1017/S0266466604203073]
24. Pemunta, N. V., Ngo, N. V., Fani Djomo, C. R., Mutola, S., Seember, J. A., Mbong, G. A., & Forkim, E. A. (2021). The Grand Ethiopian renaissance dam, Egyptian national security, and human and food security in the Nile River basin. Cogent Social Sciences, 7(1), 1-18. [DOI:10.1080/23311886.2021.1875598]
25. Rahman, M.M., & Velayutham, E., (2020): Renewable and non-renewable energy consumption-economic growth nexus: New evidence from South Asia. Renewable Energy. 147, 399-408. [DOI:10.1016/j.renene.2019.09.007]
26. Rezitis, A.N. (2015). The relationship between agricultural commodity prices, crude oil prices and US dollar exchange rates: a panel VAR approach and causality analysis. International Review of Applied Economics, 29 (3), 403-434. [DOI:10.1080/02692171.2014.1001325]
27. Stern, D. I., & Cleveland, C. J. (2004). Energy and Economic Growth, Encyclopedia of Energy, 2, 35-51. [DOI:10.1016/B0-12-176480-X/00147-9]
28. Taghizadeh-Hesary, F., Rasoulinezhad, E., & Yoshino, N. (2019). Energy and food security: Linkages through price volatility. Energy policy, 128, 796-806. [DOI:10.1016/j.enpol.2018.12.043]
29. Tarazkar, M. H., Kargar Dehbidi, N., & Shokoohi, Z. (2018). Estimating the ecological footprint of agricultural production in D-8 Islamic countries. Environmental Sciences, 16(4), 17-32. [In Persian].
30. WDI. (2022). World Development Indicators. Retrieved from https://www.world bank.org/
31. Adil, S., Bhatti, A. A., Waqar, S., & Amin, S. (2021). Unleashing the indirect influence of oil prices on food prices via exchange rate: New evidence from Pakistan. Journal of Public Affairs, 22(4), 1-8. [DOI:10.1002/pa.2615]
32. Awan, A., Ahmad, H. K., Hussain, A., & Marri, M. Y. K. (2021). Prices, Money Supply and Output Nexus in Pakistan-A Macro Econometric Model. iRASD Journal of Economics, 3(2), 106-118. [DOI:10.52131/joe.2021.0302.0029.]
33. Baer-Nawrocka, A., & Sadowski, A. (2019). Food security and food self-sufficiency around the world: A typology of countries. Plos One, 14(3), 1-15. [DOI:10.1371/journal.pone.0213448]
34. Baltagi, B. (2008). Econometric analysis of panel data (Vol. 1). John Wiley & Sons.
35. Byrne, J., Fazio, G., & Fiess, N. (2013). Primary commodity prices: co-movements, common factors and fundamentals. Journal of Development Economics, 101, 16-26. [DOI:10.1016/j.jdeveco.2012.09.002]
36. D-8 Organization for Economic Cooperation. (2025). Retrieved from https://developing8.org//
37. Dawe, D., & Timmer, CP. (2012). Why stable food prices are a good thing: lessons from stabilizing rice prices in Asia. Global Food Security, 1(2), 127-133. [DOI:10.1016/j.gfs.2012.09.001]
38. De Hoyos, R., & Medvedev, D. (2011). Poverty effects of higher food prices: a global perspective. Review of Development Economics, 15(3), 387-402. [DOI:10.1111/j.1467-9361.2011.00615.x]
39. Dehbidi, N. K., Zibaei, M., & Tarazkar, M. H. (2022). The effect of climate change and energy shocks on food security in Iran's provinces. Regional Science Policy & Practice, 14(2), 417-438. [DOI:10.1111/rsp3.12517.]
40. Dogan, E. (2016). Analyzing the linkage between renewable and non-renewable energy consumption and economic growth by considering structural break in time-series data. Renewable Energy, 99, 1126-1136. [DOI:10.1016/j.renene.2016.07.078]
41. Dua, P., & Goel, D. (2021). Determinants of inflation in India. The Journal of developing areas, 55(2). [DOI:10.1353/jda.2021.0040.]
42. FAO. (2022). FAO Food Price Index. Available at: https://www.fao price index.com/(Retrieved at: 20 Nov 2022).
43. Frankel, J. A., & Rose, A. K. (2010). Determinants of agricultural and mineral commodity prices. HKS Faculty Research Working Paper Series.
44. Ibrahim, M. H. (2015). Oil and food prices in Malaysia: a nonlinear ARDL analysis. Agricultural and Food Economics, 3(1), 1-14. [DOI:10.1186/s40100-014-0020-3.]
45. Kao, C. (1999). Spurious regression and residual-based tests for cointegration in panel data. Journal of Econometrics. 90(1): 1-44. [DOI:10.1016/S0304-4076(98)00023-2]
46. Köse, N., & Ünal, E. (2024). The effects of the oil price and temperature on food inflation in Latin America. Environment, Development and Sustainability, 26(2), 3269-3295. [DOI:10.1007/s10668-022-02817-2]
47. Lombardi, M.J., Osbat, C., & Schnatz, B. (2012). Global commodity cycles and linkages: a FAVAR approach. Empirical Economics. 43: 651-670. [DOI:10.1007/s00181-011-0494-8]
48. Mawejje, J. (2016). Food prices, energy and climate shocks in Uganda. Agricultural and Food Economics, 4(1), 1-18. [DOI:10.1186/s40100-016-0049-6]
49. Najiatun, N., Adil, M., & Sanusi, M. (2022). The Influence Money Supply, Inflation and Transaction Volume on Consumer Goods Index. In SHS Web of Conferences (Vol. 149, p. 03037). EDP Sciences. [DOI:10.1051/shsconf/202214903037]
50. Nazlioglu, S., Erdem, C., & Soytas, U. (2013). Volatility spillover between oil and agricultural commodity markets. Energy Economics, 36, 658-665. [DOI:10.1016/j.eneco.2012.11.009]
51. Pal, D., & Mitra, S. K. (2018). Interdependence between crude oil and world food prices: A detrended cross correlation analysis. Statistical Mechanics and its Applications, 492, 1032-1044. [DOI:10.1016/j.physa.2017.11.033]
52. Pedroni, P. (2001). Fully modified OLS for heterogeneous cointegrated panels. Emerald Group Publishing Limited, 15, 93-130. [DOI:10.1016/S0731-9053(00)15004-2]
53. Pedroni, P. (2004). Panel cointegration: asymptotic and finite sample properties of pooled time series tests with an application to the PPP hypothesis. Econometric Theory, 20(03), 597-625. [DOI:10.1017/S0266466604203073]
54. Pemunta, N. V., Ngo, N. V., Fani Djomo, C. R., Mutola, S., Seember, J. A., Mbong, G. A., & Forkim, E. A. (2021). The Grand Ethiopian renaissance dam, Egyptian national security, and human and food security in the Nile River basin. Cogent Social Sciences, 7(1), 1-18. [DOI:10.1080/23311886.2021.1875598]
55. Rahman, M.M., & Velayutham, E., (2020): Renewable and non-renewable energy consumption-economic growth nexus: New evidence from South Asia. Renewable Energy. 147, 399-408. [DOI:10.1016/j.renene.2019.09.007]
56. Rezitis, A.N. (2015). The relationship between agricultural commodity prices, crude oil prices and US dollar exchange rates: a panel VAR approach and causality analysis. International Review of Applied Economics, 29 (3), 403-434. [DOI:10.1080/02692171.2014.1001325]
57. Stern, D. I., & Cleveland, C. J. (2004). Energy and Economic Growth, Encyclopedia of Energy, 2, 35-51. [DOI:10.1016/B0-12-176480-X/00147-9]
58. Taghizadeh-Hesary, F., Rasoulinezhad, E., & Yoshino, N. (2019). Energy and food security: Linkages through price volatility. Energy policy, 128, 796-806. [DOI:10.1016/j.enpol.2018.12.043]
59. Tarazkar, M. H., Kargar Dehbidi, N., & Shokoohi, Z. (2018). Estimating the ecological footprint of agricultural production in D-8 Islamic countries. Environmental Sciences, 16(4), 17-32. [In Persian].
60. WDI. (2022). World Development Indicators. Retrieved from https://www.world bank.org/
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb